วิตามินบี 1 ประโยชน์มากมายต่อหัวใจ และกล้ามเนื้อ

วิตามินบี 1 มีอยู่ในข้าวซ้อมมือ หากใครไม่ชอบทานข้าวซ้อมมือ ต้องปรับเปลี่ยนนิสัยตัวเองด่วนค่ะ เพราะวิตามินบี 1 นั้นมีส่วนสำหรับต่อระบบประสาท ซึ่งจะช่วยไม่ให้เพื่อน ๆ ปวดศีรษะ และยังเกี่ยวเนื่องกับโรคหัวใจอีกด้วย มาดูกันค่ะว่า วิตามินบี 1 นั้นมีประโยชน์อย่างไร และมีผลอะไรบ้างหากเราขาดวิตามินบี 1

วิตามินบี 1 กับการป้องกันโรคต่าง ๆ

ข้าวซ้อมมือ

คนทุกวันนี้กำลังขาดวิตามินบี 1 อาการภาวะขาดวิตามินบี 1 ระยะสั้น อาจทำให้ระบบประสาทบกพร่อง ปวดศีรษะ เส้นประสาทอักเสบ พฤติกรรมวุ่นวาย
ยิ่งวันเราก็ได้พบว่า โรคร้ายหลายชนิดที่แท้เกิดเพราะการขาดสาร อาหารที่จำเป็น
สถาบันวิจัยทางการแพทย์ มูลนิธิ ‘‘ซุท” แคนาดา ได้อธิบายเหตุผลการเพิ่มอัตราผู้ป่วยและตายด้วยโรคหัวใจตลอดทุกทศวรรษที่ผ่านมาว่า เป็นเพราะคนหันมาบริโภคข้าวขัดขาวมากขึ้นนั่นเอง
ทุกวันนี้เมล็ดข้าวยิ่งถูกสีให้ขาวสะอาดจนส่วนที่เป็นจมูกข้าวซึ่งอุดมด้วยวิตามินบีและอีหลุดหายไปในขบวนการผลิต
มีสักกี่ท่านที่ยังคงรับประทานข้าวซ้อมมือที่อุดมด้วยวิตามินบี 1 และวิตามินอี?
พวกเรารู้ดีว่าการขาดไอโอดีนทำให้เกิดคอพอกเห็นชัด
แล้วการขาดวิตามินบี 1 ล่ะ จะไม่เกิดผลร้ายอะไรเลยหรือ แถมไม่ใช่ขาดชั่วครั้งชั่วคราว แต่เป็นการขาดแบบเรื้อรังเลยทีเดียว เพราะบางคนตลอดชีวิตไม่เคยกินข้าวซ้อมมือ ทั้งนี้เนื่องจากกลไกการค้า ที่ผู้บริโภคเป็นใหญ่ ผู้บริโภคซึ่งก็คือเราๆ ท่านๆ ทั้งหลายชอบกินข้าวขัดขาว ผู้ผลิตก็สนองตอบ (เพราะยิ่งขาวยิ่งเป็นประโยชน์กับผู้ผลิต เนื่องจาก ในจมูกข้าวมีน้ำมันมาก ถ้าทิ้งไว้นานๆ ข้าวจะมีกลิ่นเหม็นหืน การส่งออกไปภายในตลาดโลกทำได้ยาก เว้นจะขัดให้ได้เมล็ดข้าวขาวสะอาด ทั้งตรงตามความต้องการของผู้บริโภค และเก็บได้นานโดยไม่มีกลิ่น ลดค่าใช้จ่ายในการเก็บรักษา)
สิ่งที่สูญเสียไปคงจะมีเพียงประการเดียว คือ วิตามินในเมล็ดข้าว
ด้วยเหตุนี้ประชากรในโลกระยะร้อยปีที่ผ่านมา จึงค่อยๆ สูญเสียแหล่งกักตุนวิตามินบีและอีที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ส่งผลให้ประชากรมีปัญหาสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ที่เห็นได้ชัด คือ
1. โรคกล้ามเนื้อหัวใจเสื่อมและโรคหัวใจอื่นๆ จากการขาดวิตามินอี ซึ่งก็เป็นจริงแล้วในปัจจุบัน
2. โรคประสาท อันเป็นผลจากการขาดวิตามินบี ซึ่งก็เป็นจริงอีกเช่นกัน
จะเห็นได้ว่า การขาดวิตามินอีและบีกำลังกลายเป็นมหันตภัย สำหรับโลก มนุษย์ตายด้วยโรคหัวใจอันดับหนึ่ง ที่เหลือรอดอีกครึ่งกำลังป่วยเป็นโรคประสาท โทรทัศน์ก็ออกข่าวคนไทยมีเงินบาทลอยตัว ฆ่าตัวตายเฉลี่ยวันละ 13 คน ทำให้ผมคิดถึงจิตใจที่สับสนกับภาวะขาดวิตามินบี 1
มีกี่คนในนั้นที่ฆ่าตัวตายจากการขาดวิตามิน
แล้วทำไมจึงไม่หันมาบริโภคสิ่งที่มีคุณค่า
การค้นพบ
เมื่อรอยห้าสิบปีที่แล้ว ศัลยแพทย์’ซาวญี่ป่น1นาม เค.ทากากิ ได้ แสดงให้เห็นว่า “เหน็บชา’’ ซึ่งเป็นโรคที่กำลังระบาตไปทั่วแถบอัฟริกา และตะวันออกไกลสมัยนั้น มีความส้มพันธเกี่ยวเองกับการบริโภคขาว ที่ทำการขัดสีแล้ว [รคนี้สามารณเกไซใด้ง่ายๆ โดยการเพิ่มอัตราส่วน อาหารจากชาวซ้อมมือ ผักต่างๆ และนม
แม้จะพบหนทางรักษาโรคเหน็บชาแล้ว ก็ต้องใช้เวลาอีกถึง 75 ปี จึงสามารถสกัดวิตามิน หรือที่สมัยนั้นเรียก “สารจำเป็นต่อชีวิต” ออกจากเมล็ดข้าว นั่นคือ ในปี 1925 นักวิทยาศาสตร์ค้นพบวิตามินบี 1 หรือชื่อเป็นทางการว่า ไธอามิน
แม้ตอนแรก วิตามินบี 1 จะเป็นเพียงวิตามินสำหรับโรคเหน็บชา แต่ต่อมานักวิทยาศาสตร์กลับพบความสำคัญที่ยิ่งใหญ่ของมันกับโรคทางระบบประสาท ประสาทอักเสบ อาการท้องอืดเฟ้อ ท้องผูก เบื่ออาหาร นํ้าหนักลด ออนเพลียเรื้อรัง ล้วนเป็นโรคที่มีสาเหตุจากการขาดวิตามินบี 1ทั้งสิ้น
การศึกษาชิ้นหนึ่งบ่งชี้ว่า คนสมัยใหม่กำลังขาดวิตามินบี 1 อย่าง เรื้อรัง มากกว่าครึ่งของผู้ป่วยในสถานพยาบาลและศูนย์สงเคราะห์คนชรากำลังอยู่ในภาวะขาดวิตามินบี 1 ก่อให้เกิดสภาวะแปรปรวนทาง
อารมณ์และจิตใจ
แต่ไม่มีใครสนใจจริงจัง คำว่าข้าวซ้อมมือยังคงเป็นคาถากันผีเอาไว้ท่องเวลาเรียนสุขศึกษาเท่านั้น
คุณประโยชน์

  • เพียงแค่คุณตัดสินใจทานข้าวซ้อมมือเสียแต่วันนี้ คุณจะได้รับโชค 9 ชั้นทันที
  • ป้องกันและรักษาอาการพิษสุราเรื้อรัง
  • ปกป้องหัวใจ
  • พิทักษ์ระบบประสาท และกล้ามเนื้อ
  • รักษาโลหิตจาง
  • ขับพิษตะกั่ว (จากมลภาวะ)
  • ส่งเสริมบุคลิกภาพและเชาว์ปัญญา
  • ควบคุมเบาหวาน
  • เสริมการรักษาโรคติดเชื้อ
  • ป้องกันโรคไหลตาย (SUDS)
  • ฟังแล้วเหลือเชื่อ มาดูหลักฐานกันดีกว่า

ป้องกันและรักษาอาการพิษสุราเรื้อรัง

  • คนป่วยที่เป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง จะขาดวิตามินบี 1 เพราะแอลกอฮอล์ทำลายวิตามินบี 1 ที่มีอยู่ในร่างกายได้หลายวิธี เช่น
  • ขัดขวางการสะสมของวิตามินบีในเนื้อเยื่อ
  • ลดจำนวนวิตามินบี 1 ที่ออกฤทธิ์ได้
  • ลดการดูดซึมวิตามินบี 1 จากทางเดินอาหาร
  • มีการศึกษาหลายครั้ง ยืนยันได้ว่า บัดนี้โรคเหน็บชาได้กลับไประบาดทางซีกโลกตะวันตกอีกครั้ง อันเป็นผลสืบเนื่องมาจากโรคพิษสุราเรื้อรัง รวมถึงอาการอื่นๆ ที่เราพบในคนเมาทั้งหลาย เช่น จิตใจสับสน เห็นภาพผิดปกติ สูญเสียการทำงานของกล้ามเนื้อตา
  • หากเป็นมาก ต้องใช้วิตามินบี 1 ชนิดเม็ดในขนาด 100 มิลลิกรัม/วัน

ปกป้องหัวใจ
วิตามินบี 1 มีบทบาทสำคัญในการทะนุบำรุงสุขภาพและควบคุม จังหวะการเต้นของหัวใจ
ผลพิสูจน์จากสัตว์ในห้องทดลองแสดงว่า เมื่อใดที่ขาดแคลนวิตามิน บี 1 หัวใจจะเป็นอวัยวะแรกที่กระทบกระเทือน
การขาดแคลนวิตามินบี 1 ในระยะแรก จะทำให้หัวใจจะเต้นช้าลง และเมื่อภาวะขาดแคลนรุนแรงขึ้น กล้ามเนื้อหัวใจจะเกิดการสะสมของกรดไพรูวิคและแลคติค กลายเป็นอาการปวด เสียวหัวใจ
ด้วยเหตุนี้หัวใจจะเพิ่มจังหวะการเต้น เพื่อขับไล่กรดทั้งสองออกไป ถ้าทำไม่สำเร็จ หัวใจจะวายในที่สุด
มีการศึกษาในมนุษย์เช่นกัน โดยตรวจดูหัวใจของผู้ที่ป่วยตาย ด้วยโรคหัวใจพบว่า กล้ามเนื้อหัวใจของผู้เสียชีวิตด้วยเหตุหัวใจวาย จะมีปริมาณวิตามินบี 1 ตํ่ากว่าหัวใจของผู้ป่วยที่ตายด้วยโรคสาเหตุอื่นๆ
เมื่อเร็วๆ นี้มีการค้นพบว่า ไธอามิน ไพโรฟอสเฟต ซึ่งเป็น วิตามินบี 1 ที่พร้อมออกฤทธิ์ จะช่วยบรรเทาอาการโรคหัวใจกำเริบได้ดี แม้การขาดวิตามินบีมิใช่สาเหตุโดยตรงของโรคหัวใจ แต่โรคหัวใจหลายประเภทก็สามารถป้องกันได้โดยบริโภควิตามินบี 1 หรือข้าวซ้อมมือในปริมาณที่เพียงพอ
ดร.เจ.เอส.แมคเลสเตอร์กล่าวในหนังสือ “สารอาหารและอาหารเพื่อสุขภาพและโรคภัย” ว่า
“การขาดวิตามินบี 1 เป็นสาเหตุแห่งการตายของกล้ามเนื้อหัวใจ ซึ่งแสดงออกโดยการที่หัวใจโต แต่ขาดพลังในการสูบฉีดโลหิต”
จึงไม่เป็นที่สงสัยเลย วิตามินบี 1 เป็นสิ่งสำคัญต่อสุขภาพที่ดีของ
หัวใจ
พิทักษ์ระบบประสาทและกล้ามเนื้อ
วิตามินบี 1 จำเป็นแก่กล้ามเนื้อร่างกาย ทั้งกล้ามเนื้อลายและ กล้ามเนื้อเรียบ กล้ามเนื้อลายคือกล้ามเนื้อที่อยู่บริเวณแขนขา เกี่ยวข้องกับการ เคลื่อนไหวเป็นส่วนใหญ่ กล้ามเนื้อเรียบมักอยู่ในช่องท้อง ลำไส้ หลอดเลือด กระเพาะอาหาร ฯลฯ
ดังนั้น หากคุณขาดวิตามินบี 1 ระบบในร่างกายของคุณแปรปรวนหมด
หน้าที่หลักของวิตามินบี 1 คือ การช่วยทำงานในระบบแปลงนํ้าตาลในเลือดให้กลายเป็นพลังงาน
มนุษย์ใช้นํ้าตาลเป็นพลังงานขับเคลื่อนชีวิต เหมือนรถยนต์ใช้น้ำมัน
เมื่อนํ้ามันถูกเผาผลาญ สิ่งที่เหลือคือควันไอเสีย
เมื่อน้ำตาลถูกเผาผลาญ สิ่งที่เหลือคือกรดสองชนิด ได้แก่ กรด ไพรูวิค และกรดแลคติค วิตามินบี 1 จะเป็นตัวเชื่อมประสานกับเอนไซม์ เพื่อทำลายกรดทั้งสองให้หมดไป
เมื่อใดวิตามินบี 1 ขาดหายไปจากอาหาร ขบวนการเปลี่ยนแปลงนี้จะไม่สมบูรณ์ กรดทั้งสองจะแฝงตัวสะสมอยูในเนื้อเยื่อสมองบางส่วน เส้นประสาท หัวใจ และกระแสโลหิต ทำให้เกิดการระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อเหล่านั้น และยังเป็นตัวถ่วงการผลิตพลังงานของร่างกายอีกด้วย อาการรุนแรงต่างๆ ก็จะติดตามมา เช่น
-ปวดศีรษะ, ประสาทอ่อน, เส้นประสาทอักเสบ, พฤติกรรมวุ่นวาย
-การบีบรัดตัวของกระเพาะอาหารลดน้อยลง อาหารก็จะคลุกเคล้ากับนํ้าย่อยน้อยลงด้วย แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือ การลดจำนวนหลั่งของนํ้าดี นํ้าย่อยจากตับอ่อนและลำไส้เล็ก ซึ่งล้วนเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับระบบการย่อยอาหาร
ผลสรุปโดยรวมก็คือ ท้องอืด จุกเสียด ปัญหาในกระเพาะอาหาร และเบื่ออาหาร นํ้าหนักตัวลดลงฮวบฮาบ
-ผลที่ลำไส้ใหญ่ ทำให้การบีบรัดตัวช้าลง กากอาหารจะใช้เวลาเนิ่นนานกว่าจะเดินทางถึงทวารหนัก ทำให้อุจจาระจะแข็งและแห้ง ขับถ่ายยากลำบาก ตามมาด้วยริดสีดวงทวาร
-เมื่อกล้ามเนื้อขาดวิตามิน จะทำให้มันทำงานได้ไม่เต็มที่ หรืออาจเป็นอัมพาตเฉพาะส่วน ถ้าเป็นที่แขนขาก็ปรากฏในรูปตะคริว แต่มันอาจปรากฏที่อื่น เช่น กล้ามเนื้อตา ทำให้กลายเป็นโรคหนังตาตก และอื่นๆ ที่คุณจะคาดไม่ถึง
รักษาโลหิตจาง
สารสำคัญที่รับผิดชอบภาวะโลหิตจางคือธาตุเหล็ก เพราะร่างกายใช้เหล็กสร้างเม็ดเลือดแดง แต่ยังมีโรคโลหิตจางประเภทหนึ่ง เรียกในทางการแพทย์ว่า “Thiamine responsive anemia syndrome” เป็นโรคโลหิตจางประหลาดที่เกิดในคนธรรมดา ที่ว่าประหลาดเพราะคนที่เป็นโรคนี้จะมีอาการโลหิตจางโดยไม่ขาดธาตุเหล็กและวิตามินบี 1 แต่เมื่อให้วิตามินบี 1 ปริมาณสูง (100 มิลลิกรัม/วัน) โรคนี้จะหายไป
นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าเกิดจากความผิดปกติในการแปรรูปวิตามินบี 1 ให้เป็นสารพร้อมใช้งาน
ข้าวซ้อมมือนอกจากจะอุดมด้วยวิตามินบี 1 แล้ว ยังมีธาตุเหล็กในปริมาณสูงอีกด้วย เรียกว่ายิงกระสุนนัดเดียวได้นกสองตัวเลย
ขับพิษตะกั่ว (จากมลภาวะ)
ตะกั่วเป็นโลหะหนักพิษร้ายที่เราต้องเผชิญในชีวิตประจำวัน มีการ ศึกษาพบว่า วิตามินบีหนึ่งจัดเป็นสารต้านพิษตะกั่ว สัตว์ทดลองที่ได้รับการฉีดวิตามินบี 1 ในขนาดสูง 10 เท่าของปกติ จะสามารถป้องกันพิษ และการสะสมของตะกั่วในสมอง ตับ ไต และเนื้อเยื่อ
กินข้าวซ้อมมือเป็นประจำ จึงช่วยลดพิษจากมลภาวะได้
ส่งเสริมบุคลิกภาพและเชาว์ปัญญา
ผู้ขาดวิตามินบี 1 หรือบริโภควิตามินบี 1 ตํ่ากว่าเกณฑ์มาตรฐาน เป็นเวลานาน ซึ่งก็หมายถึงคนส่วนใหญ่ในโลกนี้ จะประสบกับภาวะความทรงจำบกพร่อง ขาดความกระตือรือร้น ขาดความคิดริเริ่ม ทำให้ความคิดวุ่นวายสับสน และมีภาวะซึมเศร้าพร้อมวิตกจริตบ่อยครั้ง
ที่เป็นเช่นนี้เพราะเซลล์สมองซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับความคิดความจำ จะอาศัยนํ้าตาลในกระแสเลือด เป็นแหล่งพลังงานในการดำรงตนโดยปกติสุข เมื่อปราศจากวิตามินบี 1 นํ้าตาลในกระแสเลือดจึงไม่อาจเปลี่ยนเป็นพลังงานให้แก่สมองได้โดยเร็ว
ยิ่งกว่านั้นการสะสมของกรดไพรูวิคและแลคติคเกิดติดตามมาจากการพร่องวิตามินบี 1 ทำให้เกิดอาการพิษต่อเซลล์สมอง ทำให้เกิดภาวะ ซึมเศร้า วิตกจริตโดยไม่ทราบสาเหตุ
ควบคุมเบาหวาน
วิตามินบี 1 อาจไม่มีผลต่อการควบคุมระดับนํ้าตาลในเลือดของคนไข้เบาหวานโดยทั่วไป แต่จะมีคนไข้อีกประเภทหนึ่งที่เป็นเบาหวานเทียม กล่าวคือ ร่างกายไม่ยอมรับนํ้าตาลกลูโคสเหมือนคนเป็นเบาหวาน แต่เมื่อได้รับวิตามินบี 1 ติดต่อกัน ภาวะนํ้าตาลสูงสามารถกลับคืนเป็นปกติได้
และเป็นความจริงอย่างยิ่งว่า คนเป็นเบาหวานควรรับประทานข้าวซ้อมมือ เพราะเป็นแป้งชนิดเชิงซ้อน ไม่ทำให้นํ้าตาลพุ่งสูงพรวดพราด
เสริมการรักษาโรคติดเชื้อ
มีรายงานว่า วิตามินบี 1 สามารถช่วยการรักษาโรคติดเชื้อ และเริมบางชนิดให้หายเร็วขึ้น
วิตามินบี 1 ช่วยกระตุ้นการทำงานของเซลล์คุ้มกันโรคตัวหนึ่งที่ชื่อนิวโทรฟิลส์
ป้องกันโรคใหลตาย (SUDS)
คุณคงจำข่าวอื้อฉาวเรื่องโรคใหลตายของคนงานในสิงคโปร์ได้ ชาวบ้านทางอีสานเชื่อว่าเกิดจากผีแม่หม้ายมาเอาไปทำสามี หนุ่มอีสาน ช่วงนั้นเลยต้องแต่งตัวเป็นหญิง ทาปากแดง เล็บแดงเพื่อแก้เคล็ด
โรคใหลตายในทางการแพทย์เรียกว่า “SUDS ” หรือย่อจาก “Sudden Unexplained Death Syndrome” แปลว่า อาการตายเฉียบพลันโดยไม่ทราบสาเหตุ
ในปี 1977 ฝรั่งเคยสำรวจไว้ว่า มีคนแถวบ้านเราเป็นโรคใหลตายถึง 170 คนโดยประมาณ และพบว่าคนที่ตายมีภาวะขาดวิตามินบี 1
แม้ทุกวันนี้ เรายังไม่พบสาเหตุที่แท้จริง แต่แพทย์ไทยโดยกระทรวงสาธารณสุขก็เตือนประชาชนเรื่องภาวะขาดวิตามินบี 1 และมีการจ่ายวิตามินชนิดเม็ดให้แก่แรงงานไทยในต่างประเทศ
แหล่งวิตามินบี 1
เมล็ดข้าวคือแหล่งอาหารที่ดี แต่ดังที่กล่าวแล้วว่า วิตามินบี 1 ถูกสกัดออกจากเมล็ดข้าวด้วยขบวนการสีข้าวจนเกือบหมด
เมื่อข้าวที่ยังไม่ขัด 100 กรัม ถูกนำมาขัดสีให้ดูขาวสะอาดตา พบว่าวิตามินบี 1 จะลดลงจาก 0.46 มิลลิกรัมเหลืออยู่เพียงแค่ 0.10 มิลลิกรัม หรือลดลงราว 80 เปอร์เซ็นต์
ตามกฎหมายอังกฤษ ข้าวขัดแล้วจะต้องมีวิตามินบี 1 เหลืออย่างน้อย 0.31 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม ซึ่งก็ยังตํ่ากว่าที่มีอยู่ในข้าวตามธรรมชาติอยู่ดี แต่ในไทย เมล็ดข้าวขัดขาวแล้วจะมีวิตามินบี 1 เหลือน้อยมาก จนบางยี่ห้อต้องประกาศเติมวิตามินลงไป เรียกว่าข้าวเสริมวิตามิน แต่ราคาแพงขึ้นจนหลายคนส่ายหัว
ข้าวซ้อมมือเป็นแหล่งที่ดี แต่มีข้อเสียคือรับประทานไม่คล่องคอ เพราะแข็งกระด้าง พลอย ห้อาหารหมดอร่อยไปเยอะ แต่พอเปลี่ยนเทคนิคการหุง
ข้าวใหม่ ค่อยๆ ใส่ข้าวซ้อมมือปนกับข้าวขาว และเพิ่มปริมาณขึ้นทีละนิด ปรากฎว่าทุกวันนี้รับประทานได้คล่องคอดี วันไหนข้าวซ้อมมือหมดรู้สึกหงุดหงิด เห็นข้าวขาวสะอาดตามร้านเหมือนภูเขาหัวโล้น
นอกจากข้าว อาหารหลักที่คนเราบริโภคในปัจจุบันก็ถูกฟอกขาวจนแทบไม่เหลือวิตามินบีเช่นกัน นํ้าตาลทรายขาว ขนมปังกรอบ (ทำจากแป้งฟอกขาว) วุ้น เนยเทียม แยม เมล็ดสาคู ล้วนมีปริมาณวิตามิน บี 1 น้อยหรืออาจกล่าวได้ว่าไม่มีเลย
นอกจากข้าวซ้อมมือ เราอาจได้วิตามินบี 1 จากอาหารอีกบางชนิด เช่น แป้งขาวหมาก ถั่วต่างๆ รำข้าว ขนมปังโฮลวีท และข้าวโอต อาหารประเภทเนื้อสัตว์ เช่น ไต ตับ เนื้อ หมู ไก่ และปลา รวมถึงไข่ทุกประเภท แต่ปริมาณอาจมากน้อยต่างกันไป และอาหารบางชนิด เช่น ไต ตับ เนื้อสัตว์ สัตว์ปีก รวมถึงไข่ทุกประเภทอาจไม่เหมาะกับผู้ที่มีโรคเรื้อรังส่วนใหญ่
ดังนั้นอย่างไรเสีย ช้าวซ้อมมือยังคงเป็นแหล่งวิตามินบี 1 สำหรับคนทุกวัย
การสูญเสียวิตามินจากอาหาร
วิตามินบี 1 ละลายได้ดีในนํ้าเช่นเดียวกับวิตามินบีทุกตัว มันจึงถูกขับออกมาในปัสสาวะ ไม่สามารถเก็บสะสมไว้ในร่างกายได้ เราจึงต้องบริโภควิตามินบี 1 เป็นประจำทุกวันเพื่อสุขภาพที่ดี
วิตามินชนิดนี้สูญสลายได้ในความร้อน อากาศ และนํ้าจากการปรุงอาหาร จึงควรใช้นํ้าน้อยที่สุดในการหุงต้ม พร้อมทั้งใช้เครื่องครัว
ที่ปิดมิดชิด เพื่อป้องกันการระเหยไปกับไอนํ้าสู่อากาศ
สารมีฤทธิ์เป็นด่าง เช่น ผงฟู สามารถทำลายวิตามิน บี 1 จึงไม่ควรใช้ถ้าคิดถึงหลักการปรุงอาหารที่รอบคอบ
วิตามินบี 1 จำนวนมากจะละลายลงไปในนํ้าที่ใช้หุงต้ม ถึงแม้เราจะเคี่ยวจนแห้งหรือใช้นํ้านั้นบริโภคด้วยก็ตาม ผักเมื่อผ่านขั้นตอนต่างๆ ของการปรุงอาหารที่มีนํ้ามาเกี่ยวข้อง จะสูญเสียวิตามินบี 1 ไปเป็นจำนวนมาก
พิษ
กล่าวได้เต็มที่ว่า วิตามินบี 1 ไม่เป็นพิษต่อร่างกายเมื่อรับประทาน แม้ในขนาดสูงเพียงใด ร่างกายก็สามารถขับออกมาได้หมดสิ้น
สาเหตุของการขาดวิตามินบี1
นิสัยต่อไปนี้ อาจทำให้ท่านขาดวิตามินบี 1 ได้
ดื่มสุราจัด
อยู่ระหว่างลดความอ้วน ดื่มชา กาแฟจัด
คนสูงอายุที่รับประทานอาหารน้อย
การใช้ยาประจำตัว ได้แก่ ยาขับปัสสาวะ ยาโรคหัวใจบางตัว
ยาแกโรคกระเพาะ ฯลฯ
จากที่ได้กล่าวมาทั้งหมด คงเห็นแล้วว่าวิตามินบี 1 มีประโยชน์มากเพียงใด เหลืออยู่ก็เพียงการนำความรู้ไปสู่การปฏิบัติ …ด้วยตัวท่านเอง

ที่มา:เภสัชกรสรจักร  ศิริบริรักษ์

แบบผมสวยอื่น ๆ: