ประโยชน์ และแหล่งวิตามินบี 3 ในธรรมชาติ

วันนี้เรามาเรียนรู้ประโยชน์ของวิตามินบี 3 ที่มีผลต่อร่างกาย แหล่งของวิตามินบี 3 รวมไปจนถึงการส่งผลต่อระบบต่าง ๆ ของร่างกาย ที่จะช่วยให้ร่างกายของเราแข็งแรง และมีสุขภาพดีขึ้นได้อย่างไรบ้าง

วิตามินบี 3 สิ่งดี ๆ จากธรรมชาติ

วิตามินบี3

วิตามินบี 3 เป็นที่รู้จักกันมากกว่าในชื่อ ไนอาซิน หรือไนอาซินาไมด์หรือกรดนิโคตินิค หรือนิโคตินาไมด์กล่าวในเชิงวิชาการ วิตามินบี 3 มีอยู่ในเซลล์ชีวิตทุกเซลล์ มันช่วยสร้างระบบเอนไซม์และชักนำให้เกิดขบวนการสันดาปและเป็นตัวขนส่งอะตอมของไฮโดรเจน
แต่ช่างเถอะ อ่านแล้วอาจงุนงงไปบ้าง สรุปเป็นว่ามันมีประโยชน์ก็แล้วกัน กว่าสองร้อยปีที่ผ่านมา มีโรคหนึ่งที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย มีอาการผิวหนังหยาบกร้าน ต่อมาเรียกมันว่า “เพลลากรา” (pellagra) หรือโรคขาดวิตามินบี ซึ่งปรากฏอยู่ทั่วไปในแถบพื้นที่ราบซึ่งมีการบริโภคข้าวโพดเป็นอาหารหลัก
และต่อมา นักวิทยาศาสตร์จึงสามารถหาต้นเหตุของเพลลากราได้ว่า เกิดจากการที่ประชาชนบริโภคข้าวโพดเป็นแหล่งอาหารสำคัญนั่นเอง ข้าวโพดไม่มีสารชนิดหนึ่งชื่อ “ทริปโตแฟน’’ อันเป็นสารสำคัญสำหรับสร้างวิตามินบี 3
วิตามินบี 3 เกือบทั้งหมดถูกสะสมไว้ในตับมากกว่าอวัยวะส่วนอื่นๆ ดังนั้นคนเป็นโรคตับ หรือตับแข็งจากพิษสุราเรื้อรัง อาจมีผลให้จำนวน วิตามินบี 3 ที่สะสมไว้ลดน้อยลง
ประโยชน์
จากการค้นคว้าใหม่ๆ จนถึงทุกวันนี้ พบคุณประโยชน์ของวิตามินบี 3 เพิ่มขึ้นมากมาย อาทิเช่น

  • ลดคอเลสเตอรอลและป้องกันโรคในหลอดเลือด
  • ช่วยสลายพิษจากสภาวะแวดล้อม ควันบุหรี่ และแอลกอฮอล์
  • ป้องกันและรักษาโรคจิตเภท และอาการทางจิตหลายชนิด
  • ลดอาการปวดหัวข้างเดียวหรือไมเกรน
  • บรรเทาโรคปวดข้อ
  • เพิ่มพลังเพศ
  • ลดความดัน

การลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือด
วิตามินบี 3 ในรูปกรดนิโคตินิคปริมาณสูงจะช่วยลดระดับ คอเลสเตอรอลในเลือดได้ โดยไม่ทำให้ความเข้มข้นของเลือดเปลี่ยนไป
แพทย์อาจจ่ายกรดนิโคตินิค 100 มิลลิกรัมหลังอาหาร แล้วค่อยๆเพิ่มเป็น 1,000 มิลลิกรัม เมื่อเวลาผ่านไปประมาณสิบสี่วันหรือมากกว่านั้น ระดับคอเลสเตอรอลในเลือดจะลดลงเฉลี่ยถึง 26 เปอร์เซ็นต์ หลังให้การรักษาเป็นเวลาหนึ่งปี
คงไม่ต้องรอให้คอเลสเตอรอลเพิ่มหรอกนะ ออกกำลังกาย ลดอาหารไขมัน และกินอาหารถูกสุขลักษณะเสียแต่วันนี้ ดีแน่นอน
ผลต่อสมองและภาวะทางจิต
การขาดวิตามินบี 3 สามารถทำให้เกิดอาการง่วงซึม นอนไม่หลับ กระวนกระวายใจ คลื่นไส้ อาเจียน และปวดศีรษะเรื้อรัง ในภาวะที่การขาดแคลนรุนแรงขึ้น จะมีภาวะจิตใจตึงเครียดจนเป็นโรคซึมเศร้าได้ ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดอาการร้องไห้สะอึกสะอื้นไม่หยุด หรืออยากจะหัวเราะอยู่ตลอดเวลา
ผลต่อระบบทางเดินอาหาร
การขาดวิตามินบี 3 ในระดับต้นๆ เป็นสาเหตุที่ทำให้ระบบทางเดินอาหารแปรปรวนเพราะการหลั่งกรดในกระเพาะอาหารจะผิดเพี้ยนไป เกิดปัญหาตามมา
กรดในกระเพาะอาหารมีหน้าที่ช่วยในการย่อยและดูดซึมโปรตีน,เหล็ก และแคลเซียมเข้าสู่ร่างกาย ดังนั้นเมื่อการหลั่งกรดผิดปกติ จึงอาจทำให้เป็นโรคโลหิตจาง ท้องอืดเฟ้อ ท้องผูกหรือถ่ายเหลว อาจทำให้เกิดการอักเสบในทางเดินอาหาร
การลดความดัน
เป็นเวลากว่าห้าสิบปีที่วงการแพทย์ละเลยคุณค่าของวิตามินบี 3 แต่แล้ววิตามินบี 3 ในรูปกรดนิโคตินิคกลับพุ่งพรวดขึ้นสู่ความนิยม กลายเป็นตัวเลือกใหม่ในการรักษาความดัน ซึ่งแม้แต่แพทย์ที่ไม่ติดตามความรู้ตรงนี้ก็จะตามไม่ทัน วิตามินบี 3 ในรูปกรดนิโคตินิคช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านยาลดความดัน ซึ่งหลายตัวมีราคาแพงแต่กลับมีผลการรักษาตํ่า ขณะที่มีอันตรายข้างเคียงค่อนข้างสูง
ในปี 1950 มีรายงานผลเป็นครั้งแรกเกี่ยวกับการใช้วิตามินบี 3 ในรูปกรดนิโคตินิคว่า มันสามารถลดทั้งคอเลสเตอรอลและไขมัน (ไตรกลีเซอไรด์) ในกระแสเลือดอย่างได้ผล
ทุกวันนี้ ในอเมริกานิยมใช้วิตามินบี 3 ในรูปกรดนิโคตินิค ขนาด 1200-2000 มิลลิกรัม/วัน สามารถลดคอเลสเตอรอลได้ถึง 30 เปอร์เซ็นต์
นิโคตินาไมด์ซึ่งเป็นวิตามินบี 3 อีกรูปแบบหนึ่ง ไม่มีฤทธิ์ลดคอเลสเตอรอล
การล้างพิษ
เป็นประโยชน์อีกรูปแบบหนึ่งที่ถูกค้นพบ มีการกล่าวอ้างและนำมาใช้ล้างพิษอันเกิดจากสารนิโคตินในบุหรี่ สารพิษจำพวกยาฆ่าแมลง หรือแม้แต่ยาเสพย์ติดทุกประเภท
งานวิจัย 7 ชิ้นในมนุษย์ พบว่าวิตามินบี 3 ในรูปกรดนิโคตินิค สามารถล้างพิษจากยาฆ่าแมลงที่ตกค้างในผักได้
แหล่งวิตามินบี 3 ในธรรมชาติ
แหล่งอุดมวิตามินบี 3 มีมากมาย เช่น เมล็ดข้าวซ้อมมือ เนื้อสัตว์ ปลา และรำข้าว กาแฟสำเร็จรูปทั้งที่สกัดคาเฟอีนและยังไม่ได้สกัดล้วนอุดมไปด้วยกรดนิโคตินิค
วิตามินบี 3 มีน้อยในผักสดทั้งผักใบเขียวและพืชส่วนใหญ่ รวมถึงผลิตภัณฑ์จากนม
วิตามินบี 3 คงทนต่อออกซิเจนในอากาศและทนทานต่อความร้อนในการหุงต้มได้ แต่เช่นเดียวกับวิตามินบี 2 มันจะละลายเข้าไปอยู่ในนํ้า ที่ใช้ในขบวนการล้างและปรุงอาหาร
สาเหตุของการขาดวิตามินบี 3
สาเหตุใหญ่ที่ทำให้ร่างกาย ได้รับวิตามินบี 3 ในอาหารบางประเภทตํ่า ส่วนใหญ่เกิดจากกรรมวิธีการผลิตและปรุงอาหารสมัยใหม่ เช่น ข้าวขัดขาวและผลิตภัณฑ์ดัดแปลงจากข้าวขัดขาว ซึ่งอาหารเหล่านี้มีวิตามินเหลืออยู่เพียงจำนวนน้อย
นอกจากนี้คนในชนบท มักรับประทานโปรตีนน้อย ดังที่กล่าวแล้วว่า แหล่งวิตามินบี 3 ที่สำคัญ คือ เนื้อสัตว์ เนื้อปลา ดังนั้นเมื่อโปรตีนน้อย ร่างกายจึงได้รับสารทริปโตแฟนไม่เพียงพอ ส่งผลให้เกิดการขาดวิตามินบี 3
การดื่มสุรามากเป็นโรคพิษสุราเรื้อรังส่งผลให้เกิดการขาดวิตามินบี 3 เช่นกัน ทั้งปัจจัยเกี่ยวกับคุณภาพของอาหารและผลกระทบโดยตรงจาก แอลกอฮอล์ จึงมีการดูดซึมและนำเข้าวิตามินนี้น้อยลง
นอกจากนี้ การขาดวิตามินบี 3 อาจเกิดได้จากการใช้ยาหลายประเภท เช่น ซัลฟาและยาปฏิชีวนะอื่นๆ แบบเดียวกับเพนนิซิลิน ยามีทองแดงและเหล็กเป็นส่วนผสม (ซึ่งมักใช้ในการรักษาโรคมะเร็งโลหิตขาว)

ที่มา:เภสัชกรสรจักร  ศิริบริรักษ์

แบบผมสวยอื่น ๆ: