สังกะสี ดีต่อร่างกายอย่างไรบ้าง

วันนี้เรามาเรียนรู้เรื่อง Zinc หรือว่า สังกะสีกันค่ะ ว่าแร่ธาตุตัวนี้มีดีต่อร่างกายของเราอย่างไรบ้าง หากขาดสังกะสีแล้วจะเป็นอย่างไร และประโยชน์อื่น ๆ อีกมากมายของซิงค์ที่มีต่อร่างกายของเรา

สังกะสี หรือ Zinc แร่ธาตุดี ๆ ที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย

ธาตุสังกะสี

ได้พบการตั้งกระทู้ถามจากนักเล่นเน็ตชาวไทยว่า อาหารอะไรที่มีธาตุสังกะสีสูง และมีคนไทยช่วยกันตอบและแสดงข้อสงสัยมากมาย พอสรุปได้ว่า
1. ยังไม่รู้คุณประโยชน์ของธาตุตัวนี้ แต่นักเล่นอินเตอร์เน็ต ทราบต่อๆ มาว่าดี อยากลองหามารับประทาน
2. คุณประโยชน์ที่บอกต่อกันมามีมากมาย เช่น กระตุ้นภูมิคุ้มกัน ป้องกันมะเร็ง ป้องกันและรักษาหวัด บำรุงสายตา ลิ้น จมูก และอวัยวะสัมผัส กระตุ้นแผลหายเร็ว เพิ่มสมรรถภาพทางเพศในชาย ป้องกันและรักษาสิว แก้ผมร่วงศีรษะล้าน ฯลฯ
3. ยังไม่แน่ใจกันว่า สังกะสีมีมากในอาหารประเภทใด
จึงเห็นว่า “สังกะสี’’ น่าจะเป็นหัวข้อที่ควรหยิบยกมาคุยให้ฟัง
สังกะสีคืออะไร?
สังกะสีเป็นแร่ธาตุตัวหนึ่งที่ร่างกายต้องการในปริมาณเพียง เล็กน้อยต่อวัน แต่มีผลอย่างใหญ่หลวงต่อสุขภาพ ขาดละเป็นเรื่อง
แร่สังกะสี คือแร่ชนิดเดียวกับที่เราเอามาทำสังกะสีมุงหลังคานั่นแหละ เรียกเป็นภาษาต่างด้าวว่า Zinc หรือออกเสียงแบบไทยๆ ว่า “ซิ้ง” มีชื่อย่อเป็นภาษาเคมีว่า Zn
ที่ต้องบอกละเอียด เพื่อว่าคุณจะได้ตรวจสอบวิตามินที่คุณ รับประทานโดยการอ่านฉลากได้ว่า วิตามินยี่ห้อที่คุณกำลังใช้มีสังกะสี เจืออยู่ด้วยหรือไม่ เพราะมันอาจเขียนข้างฉลากได้หลายแบบ เช่น ผสมสังกะสี หรือ Zn หรือ Zinc หรือ Zinc qluconate ก็ได้
คุณยังจำได้ไหม คนทั่วไปไม่ค่อยขาดวิตามิน แต่มักขาดแร่ธาตุ และสังกะสีเป็นอีกตัวที่คนชรามักขาด
ถึงทุกวันนี้ นักวิทยาศาสตร์ผู้รู้ก็ยังเวียนหัวกับบทบาทหน้าที่ของ สังกะสี
เรายังไม่ทราบแน่ชัดว่า สังกะสีทำอะไรอยู่ในร่างกาย แต่รู้ว่ามันสัมพันธ์กับต่อมไร้ท่อที่ชื่อ “ไทมัส”
เรารู้มานานแล้วว่าในร่างกายมนุษย์มีต่อมชนิดหนึ่งเรียกว่าต่อมไทมัส (Thymus Gland) ซ่อนอยู่ด้านหลังของกระดูกหน้าอก ทำหน้าที่ สำคัญในการควบคุมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายตลอด ชีวิตคนเรา
นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่า ช่วงแรกเกิดต่อมไทมัสในทารกมีขนาดใหญ่กว่าหัวใจเสียอีก แต่มันจะค่อยๆ ลดขนาดลง สวนทางกับอายุที่เพิ่มขึ้น
การหดตัวของต่อมไทมัสจะเริ่มเมื่อคนเราย่างเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ หรือพูดง่ายๆ คือเมื่อแตกหนุ่มแตกสาวนั่นเอง
เมื่ออายุถึง 40 ปี แพทย์แทบจะหารอยรูปต่อมไทมัสของคุณบน ฟิล์มเอกซ์เรย์ไม่พบ
และเมื่ออายุ 60 ปี มันก็จะหดเล็กกระจิ๋วหลิวจนแทบหาไม่เจอ
การลดขนาดของต่อมไทมัสเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดสำคัญที่บอกให้รู้ว่า คุณกำลังแก่ลง ซึ่งก็เป็นเรื่องธรรมดา พอแก่ตัวลงบางอย่างก็หด บาง อย่างก็เหี่ยว จนมีคำถามล้อเลียนว่า อะไรเอ่ย ผู้ชายยิ่งแก่ยิ่งแข็ง ผู้หญิงยิ่งแก่ยิ่งตึง เฉลย ตับแข็งกับหูตึง
ถ้าลำพังต่อมไทมัสลดขนาดเพียงอย่างเดียว คงไม่มีใครเดือดร้อน แต่เราพบว่าภูมิคุ้มกันในร่างกายพลอยห่อเหี่ยวตามไปด้วย
ดร.วิลเลียม แอดเลอร์ ผู้เชี่ยวชาญระบบภูมิคุ้มกัน ได้ศึกษาการ ทำงานของต่อมไทมัสมาเป็นเวลานาน เขาพบว่า หากต่อมไทมัสลดขนาดลง การทำงานของเซลล์เม็ดเลือดขาวจะบกพร่อง ไม่สามารถทำลายเชื้อโรคผู้บุกรุกได้ อัตราตายจากโรคธรรมดาเช่นหวัดในคนอายุ 70 ปี จึงสูง เป็น 35 เท่าของเด็กสิบขวบ
นักวิทยาศาสตร์สมัยเดิมเคยเชื่อว่าการหดตัวของต่อมไทมัสเป็น เรื่องธรรมชาติ เหมือนที่ชายหนุ่มคนหนึ่งยืนตะโกนกลางสีแยกไฟแดงว่า สิวเป็นเรื่องธรรมชาติ
แต่ล่าสุดได้มีการค้นพบว่า เราสามารถชะลอการหดตัวของต่อม ไทมัสได้ด้วยเกลือแร่ตัวหนึ่งที่ใช้มุงหลังคา
นอกจากนี้ นักวิจัยยังพบความรู้ใหม่ๆ อีกหลายข้อ เช่นว่า
-คนที่มีอายุเกิน 50 ปี มักขาดแร่สังกะสี แต่การวินิจฉัย ทำได้ยาก
-คนชราร้อยคน จะบริโภคอาหารที่มีสังกะสีตํ่ากว่ามาตรฐาน ถึง 90 คน
-การขาดสังกะสีมีผลต่อสุขภาพในคนส่วนใหญ่
บทบาทของสังกะสีต่อสุขภาพ
ทุกวันนี้เป็นที่ยอมรับกันแล้วว่า สังกะสีเป็นแร่ธาตุที่มีบทบาท สำคัญยิ่งในระบบภูมิคุ้มกันและเป็นตัวสำคัญในการต่อสู้โรคร้ายหลายชนิด นอกจากนี้ในการศึกษาระยะหลัง ยังพบว่าสังกะสีช่วยลดอุบัติการของโรคตาที่เรียก Macular Degeneration ซึ่งอาจทำให้ตาบอดถาวรใน วัยชรา มนุษย์ปัจจุบันส่วนใหญ่เมื่อเริ่มเข้าสู่วัยชราจะอยู่ในภาวะขาด ธาตุสังกะสี
อย่างที่เคยกล่าวว่า สิ่งมีชีวิตดำเนินไปได้โดยอาศัยปฏิกิริยาเคมี และปฏิกิริยาเคมีเกิดขึ้นตลอดเวลาในร่างกายอย่างรวดเร็วด้วยแรง
กระตุ้นจากสารที่เรียกเอ็นไซม์ ซึ่งมีมากมายหลายชนิด
นักวิทยาศาสตร์พบว่า สังกะสีมีบทบาทส่งเสริมการทำงานของเอ็นไซม์ไม่ตํ่ากว่า 200 ชนิดทีเดียว เอ็นไซม์ที่สำคัญ เช่น ตัวที่เกี่ยวข้องกับการสร้างรหัสพันธุกรรมในร่างกาย ที่ได้พูดไปก่อนหน้านี้สองตัวสำคัญคือ DNA และ RNA สังกะสีจะเป็นตัวเชื่อมต่อโปรตีน ให้เข้ากับกรดนิวคลิอิกทั้งสองตัว ทำให้การถ่ายทอดพันธุกรรมดำเนินไปอย่างสมบูรณ์ ถ้าคุณขาดแร่ธาตุสังกะสี ก็เปรียบได้กับขาดตัวเชื่อมสำคัญ ระบบสร้างและซ่อมแซมเซลล์ย่อมบกพร่องไป ที่เห็นชัดคือการสร้างผนังเซลล์หรือ Cell membrane จะเกิดปัญหาทันที เมื่อเซลล์ที่เกิดใหม่ไม่สมบูรณ์แน่นอน สุขภาพโดยรวมจะเหลืออะไร เหมือนกับเอาอิฐหักๆ พังๆ มาก่อบ้าน ย่อมได้บ้านที่ไม่ทนทาน พังครืนสักวัน
งานวิจัยใหม่ๆ มีการแสดงความสัมพันธ์ระหว่างสังกะสีกับโรคมะเร็ง แต่ยังเป็นที่โต้แย้งมากในวงการแพทย์ สังกะสีอาจมีส่วนช่วยสมานแผล ในกระเพาะอาหารและอาจเป็นประโยชน์ในการรักษาอาการหมันในผู้ป่วยบางราย
ข้อพิสูจน์ในวงการแพทย์
กระตุ้นภูมิคุ้มกัน
มีการศึกษาหลายชิ้นที่ให้ผลว่า ถ้าคนเราได้รับสังกะสีปริมาณ เพียงพอแก่ความต้องการของร่างกายแล้ว จะมีผลให้ระบบภูมิคุ้มกัน
ของเราอยู่ในสภาพสมบูรณ์
นอกจากนี้ยังพบว่าระบบภูมิคุ้มกันซึ่งจะเฉื่อยชาลงเมื่อถึงวัยชรา สามารถถูกกระตุ้นให้เข้มแข็งได้ดีพอควรเมื่อได้รับสังกะสี
ดร.นิโคลา ฟาบริส ได้ทำการศึกษาที่อิตาลี โดยป้อนหนูทดลองที่มีอายุด้วยอาหารผสมแร่ธาตุสังกะสีทุกวัน
พบว่าร้อยละแปดสิบของหนูทดลองมีการทำงานของตอมไทมัสดีขึ้น มีการหลั่งฮอร์โมนไทมิวลิน (Thymulin) และฮอร์โมนอื่นๆ ซึ่งไปกระตุ้นการสร้าง T-cells ซึ่งมีหน้าที่กำจัดเชื้อโรค
ดร.นิโคลาสรุปไว้ในผลการทดลองว่าสังกะสีสามารถทำให้ต่อม ไทมัสกลับมีชีวิตชีวาอีกครั้ง
เช่นเดียวกับนักวิจัยในอเมริกาและฝรั่งเศสที่สามารถกระตุ้น ภูมิคุ้มกันด้วยสังกะสี มีการทดลองให้สังกะสี 20 มิลลิกรัม/วันแก่ผู้สูงอายุ วัย 73-106 ปี พบว่าภายในสองเดือน ฮอร์โมนไทมิวลินเพิ่มขึ้น 50 เปอร์เซ็นต์ โดยไม่มีผลข้างเคียงอื่นใด แต่พบปริมาณอัลบูมินและแกมมาอินเตอร์เฟอรอนเพิ่มด้วย ซึ่งเป็นสิ่งดีสำหรับผู้สูงอายุ
แต่ต้องยํ้าตรงนี้ก่อนนะว่า สังกะสีปริมาณสูงเป็นอันตรายต่อ ร่างกาย การทดลองทั้งหมดใช้ธาตุสังกะสีปริมาณตํ่า อย่าไปตัดสังกะสี มุงหลังคามาเคี้ยวเล่นเชียว
การศึกษาชิ้นหนึ่งแสดงให้เห็นว่า เมื่อให้แร่สังกะสีซัลเฟตจำนวน 220 มิลลิกรัมโดยการรับประทานวันละ 2 ครั้งติดต่อกัน 1 เดือน จะทำให้ เซลล์ T-Lymphocytes ซึ่งเป็นทหารเฝ้าบ้านเพิ่มจำนวนมากขึ้นในกระแสเลือด ทั้งที่ผู้ทดลองมีอายุเกิน 70 ปี และมีการเปรียบเทียบกับกลุ่มที่มิได้รับสังกะสี
ต่อมามีการค้นพบว่าผู้ป่วยโรคเอดส์และโรคภูมิคุ้มกันบกพร่อง บางชนิดจะมีระดับสังกะสีในเลือดตํ่ากว่ามาตรฐาน เด็กป่วยเป็นโรคเอดส์รายหนึ่งแสดงอาการขาดสังกะสีขั้นรุนแรง
ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าทำไมคนป่วยโรคเอดส์จึงขาดสังกะสี
แต่จากการศึกษาพบว่า มีคนหลายกลุ่ม เช่น คนสูงวัยและผู้ป่วย โรคเอดส์อยู่ในภาวะขาดสังกะสี ในคนสูงวัยแม้จะมีฐานะดีก็ยังได้รับ
สังกะสีไม่เพียงพออาจเนื่องมาจากรับประทานอาหารได้น้อยลง หรืออาจ เป็นเพราะอาหารพืชผัก ผลไม้ทุกวันนี้มีแร่ธาตุตํ่าจากวิธีการปลูกแผนใหม่ก็อาจเป็นได้ พบว่าผู้สูงวัยได้รับธาตุสังกะสีตํ่ากว่าค่ามาตรฐานถึงครึ่งหนึ่ง
มีการศึกษาชิ้นหนึ่ง ผู้วิจัยทำการตัดต่อสายพันธุกรรม เพื่อให้ กำเนิดสัตว์กลายพันธุ์ที่สูญเสียความสามารถในการดูดซึมสังกะสีในทาง เดินอาหาร พบว่าสัตว์ทดลองที่เรียก A46 Mutants กลุ่มนี้ติดเชื้อ มากมายและตายอย่างรวดเร็ว
อย่างไรกตาม การค้นพบใหม่ๆ เหล่านี้ ได้นำทางนักวิทยาศาสตร์ให้เจาะลึกไปในโลกของสังกะสีกับความสัมพันธ์ต่อสิ่งมีชีวิต เรายังต้องการผลการศึกษาอีกมากเพื่อนำสังกะสีมาบรรเทาโรคภูมิคุ้มกันเช่นเอดส์
ป้องกันมะเร็ง
ยังมีรายงานการวิจัยที่ขัดแย้งกันอยู่มาก ผู้ป่วยมะเร็งในลำคอ ส่วนบนมีระดับสังกะสีตํ่ากว่าปกติ เช่นเดียวกับผู้ป่วยมะเร็งทางเดินหายใจและต่อมลูกหมาก เมื่อทดลองลดอาหารที่มีสังกะสีแก่หนูทดลองและกระตุ้นให้เกิดมะเร็งพบว่าหนูจะเป็นมะเร็งง่ายกว่าหนูอีกกลุ่มที่ได้รับ สังกะสีเป็นปกติ
แต่ในทางกลับกัน มีงานวิจัยบางชิ้นพบว่า หนูที่เป็นมะเร็งจะมี อาการกำเริบช้าลงเมื่อได้รับอาหารสังกะสีตํ่า และบางชิ้นแสดงให้เห็นว่า ยิ่งได้รับสังกะสีมาก ยิ่งมีโอกาสเป็นมะเร็งมาก!
ทำไมจึงเป็นเช่นนี้
ดังที่กล่าวแต่ต้นว่าสังกะสีช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของภูมิคุ้มกันได้จริง และระบบภูมิคุ้มกันที่เข้มแข็งย่อมช่วยปกป้องมะเร็งได้ดังนั้นการขาดสังกะสี จึงทำให้เป็นมะเร็งง่ายขึ้น
แต่ขณะเดียวกัน หากคุณได้รับสังกะสีสูง แร่สำคัญอื่นๆ จะถูกแย่งชิงการดูดซึมไปได้ เช่น หากสังกะสีสูง แคลเซียมและซีลีเนียมซึ่งมีบทบาทปกป้องมะเร็งย่อมลดลง มะเร็งบางชนิดจึงมีโอกาสเติบโตในร่างกายได้
ยึดทางสายกลางน่าจะเป็นการแก้ปัญหาที่ดี ทุกอย่างแต่พอควรไม่ให้ขาด ไม่ให้เกิน จนมากก็อดตาย รวยมากก็อ้วนตาย
ป้องกันตาบอดวัยชรา
ผู้เชี่ยวชาญหลายรายเชื่อว่าอาการตาบอดวัยชราอันเกิดจากโรค Macular Degeneration นั้น มีความสัมพันธ์กับการขาดสังกะสี
จึงได้มีการทดลองในผู้ป่วย151 ราย ที่มีอาการโรคนี้
ภายหลังให้สังกะสี 1-2 ปีแล้วติดตามดูอาการ พบว่าผู้สูงวัยที่ได้รับสังกะสีจะมีอาการดีกว่ากลุ่มควบคุม ขนาดที่ใช้คือสังกะสี 100 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้งพร้อมอาหาร
ป้องกันและรักษาโรดหวัด
ความรู้เรื่องสังกะสีกับหวัดยังมีผู้ทำการทดลองน้อยมาก แต่กระนั้นเมื่อผลการวิจัยแพร่ออกไป ประชาชนจำนวนมากเกิดฮือฮากันขึ้น ยาอมผสมสังกะสีขายเกลี้ยงตลาดทันที
นิตยสาร Prevention หรือแปลเป็นไทยว่า “ป้องกันโรค” ได้ กล่าวถึงหวัดกับสังกะสีไว้ว่า “สังกะสีช่วยให้หวัดหายเร็ว โดยเฉพาะเมื่ออยู่ในรูปของยาอม เพราะมีการค้นพบว่าสังกะสีมีประสิทธิภาพดี สำหรับป้องกันและรักษาหวัด
ในการศึกษาปี 1996 ที่ Cleveland Cinic พบว่าผู้ป่วยหวัด 50 คนที่อมยาอมผสมสังกะสีทุกสองชั่วโมง จะมีอาการดีขึ้นและหายเร็วเป็นสองเท่า เมื่อเทียบกับอีกกลุ่มที่มิได้รับสังกะสี นายแพทย์ไมเคิล แมคนิน กล่าวว่า “อาจฟังดูเหลือเชื่อและแปลกใหม่ แต่ผมได้ทำการทดลองซ้ำๆ พบว่าได้ผลจริง”
สังกะสีทำได้อย่างไรไม่รู้ แต่หลายคนเชื่อว่าเป็นผลจากการกระตุ้น ภูมิคุ้มกันโรค
ผลข้างเคียงที่พบจากการอมยาอมผสมสังกะสีมีบ้างเหมือนกันคือ
บางคนรู้สึกไม่สบายตัว บางคนคลื่นไส้ แนะนำว่าไม่ควรกินสังกะสีขณะ ท้องว่าง และถ้ากินติดต่อกันสามวันไม่ได้ผล ให้เลิกอม เพราะอาจได้รับสังกะสีมากเกินไป
เล่ามาถึงสังกะสีกับหวัด มีของแถมจากนิตยสาร Prevention แนะนำวิธีเอาชนะโรคหวัด 5 วิธี ฟังดูน่าสนใจดี เขียนโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ขอนำมาเล่าเพื่อเป็นความรู้
วิธีเอาชนะหวัด 5 ประการ คือ
1. ซื้อดอกไม้ให้ตัวเอง หมายความว่าให้ชงชาสมุนไพรชนิดหนึ่ง ทำจากดอกไม้คล้ายเดซี่สีม่วงดื่มบ่อยๆ บ้านเราไม่มีแต่ฟังไว้ไม่เสียหลาย
2. ออกกำลังกาย ออกกำลังกายวันละ 30-45 นาที ให้หัวใจเต้นตึกตัก แต่อย่าหักโหม อาทิตย์หนึ่งให้ได้ 5 วัน เพราะพิสูจน์แล้วว่าการออกกำลังกายน้อยกว่านี้ไม่ช่วยให้ภูมิคุ้มกันโรคเพิ่มได้ และอย่าออกมากเกินไป พบว่านักกีฬาที่หักโหมเช่นวิ่งมาราธอน หลังการวิ่งมีโอกาสเสี่ยงติดเชื้อสูงเป็น 10 เท่าของคนทั่วไป
3. หาสังกะสีมุงหลังคา ความหมายตรงนี้ คือ อมลูกอมสังกะสี ทันทีที่รู้ตัวว่าเป็นหวัด
4. ล้างมือบ่อยๆ ไม่น่าเชื่อว่าจะเกี่ยวกัน แต่ได้มีการศึกษาอย่าง จริงจัง พบว่าการล้างมือบ่อยๆ ครั้งละนานๆ (ล้างถึงศอกด้วยสบู่ฟอก นาน 2 นาที แปรงซอกเล็บให้สะอาด) จะช่วยให้คุณติดหวัดน้อยลงจริงๆ
5. อยู่ห่างโรค อันนี้รู้กันดีว่า อย่าอยู่ใกล้คนเป็นหวัด แต่หลายคนอาจไม่รู้ว่า ถ้าเราเป็นหวัดแล้วจามโดยไม่ใช้ผ้าเช็ดหน้าปิดปาก เชื้อ
สามารถกระเด็นไปได้ไกลถึง 6 ช่วงตัว เรียกว่ากระเด็นข้ามห้องเลยที เดียว
นอกจากนี้มีคำแนะนำเพิ่มเติมอีก 3 ข้อเล็กๆ คือ รับประทานวิตามินซี คบเพื่อนเยอะๆ และดื่มเหล้าน้อยๆ
อ้อ! แถมอีกข้อ อย่านอนดึก
ป้องกันและรักษาอาการผมร่วงศีรษะล้าน
ยังไม่มีการศึกษาชิ้นใดที่บ่งบอกว่าสังกะสีป้องกันผมร่วงได้แต่มี รายงานในผู้ป่วยบางรายว่า ผมกลับดกดำเมื่อกินอาหารเสริมสังกะสี
ข้อมูลจากนิตยสารสารคดี ฉบับ 155 มกราคม 2541 แจ้งผลการประกวดการปลูกผมที่ได้ผลที่สุดของสมาคมคนศีรษะล้านแห่งอังกฤษ
ผู้ชนะเลิศ คือ เจมส์ โอลแฮม วัย 51 ปี มีศีรษะล้านครึ่งหัว สามารถทำให้ผมกลับดกดำคืนมาได้ถึง 50 เปอร์เซ็นต์ ในเวลา18 เดือน ด้วยเทคนิคง่ายๆ 5 ประการ คือ
1. เลิกดื่ม ชา กาแฟ และนํ้าอัดลมทุกชนิด
2. ดื่มนํ้าและนํ้าแร่อย่างน้อยวันละ1 ลิตร
3. รับประทานผลไม้ชนิดต่างๆ วันละ 5 ชนิด
4. รับประทานวิตามินที่ให้แร่สังกะสีมากเป็นพิเศษ
5. ยืนโดยเอาหัวตั้งพื้นครั้งละสองสามนาที วันละสองครั้งเพื่อให้ เลือดไปเลี้ยงหนังศีรษะได้มากขึ้น
เจมส์บอกว่าข้อ 5 สำคัญที่สุด
เห็นไหม บัญญัติ 5 ประการของผู้ชนะเลิศการปลูกผมทำได้ไม่ยากและเกี่ยวข้องกับอาหารการกินถึง 4 เรื่อง
เจมส์ โอลแฮม ทดลองสูตรนี้กับตัวเองและสามารถทำให้ผม กลับคืนมาได้ถึงครึ่งหนึ่ง ซึ่งในทางวิทยาศาสตร์ยังไม่ถือว่าผลการทดลองนี้จะเชื่อถือได้ ยังต้องการการพิสูจน์ซ้ำโดยทดลองในคนจำนวนมากกว่านี้
อย่างไรก็ตาม จะเห็นว่าวิธีปฏิบัติทั้ง 5 ข้อ ล้วนเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ
แต่ ณ จุดนี้ เราคงเห็นทิศทางความเป็นไปเรื่องคุณประโยชน์ของ สังกะสีกันพอควรแล้ว และเป็นที่ยอมรับในวงการแพทย์แล้วว่า สังกะสีมิใช่ธาตุนอกสายตาตามความเชื่อเดิมอีกต่อไป
สำหรับท่านที่มีอาการผมร่วง ศีรษะล้าน ลองรับประทานอาหารที่มีสังกะสีมากเป็นพิเศษสิ คุณอาจโชคดีเช่นคุณพี่เจมส์ โอลแฮม ก็เป็นได้
ป้องกันแสะรักษาสิว
มีรายงานว่า สังกะสีจะช่วยลดสิวได้เฉพาะผู้ป่วยที่เป็นสิวเนื่องจาก ขาดสังกะสีเท่านั้น มันไม่ได้ผลในคนปกติ
เว้นแต่สังกะสีที่ผสมในครีมทาภายนอกเท่านั้น ที่มีฤทธิ์ช่วยบรรเทาสิวได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในตำรับที่ผสมยาปฏิชีวนะอีริโทรมัยซิน
สังกะสีในยาทาชนิดครีมจะออกฤทธิ์เป็นยาต้านอักเสบ และช่วยลดไขมันซึ่งอาจไปอุดตันรูขุมขน
การขาดธาตุสังกะสี
หากให้หนูทดลองกินอาหารที่สกัดแร่สังกะสีทิ้ง เราจะพบอาการ ผิดปกติที่สำคัญหลายประการเช่นเดียวกับที่เกิดในมนุษย์ คือ
-ร่างกายแคระแกร็น ไม่อยากอาหาร
-ระบบสืบพันธุ์ไม่เจริญตามวัย
-สุขภาพจิตแปรปรวน
-แผลหายช้า
-การรับรส กลิ่น และภาพผิดปกติ
-ผิวหนังอ่อนแอ ติดเชื้อง่าย
ไม่พบการขาดสังกะสีขั้นรุนแรงในประชากรทั่วไป เว้นกลุ่มเสี่ยงบางกลุ่ม เช่น ผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยที่ต้องนอนโรงพยาบาลและให้อาหารทางหลอดเลือดเป็นเวลานาน ซึ่งทุกวันนี้โรงพยาบาลส่วนใหญ่ก็ได้เพิ่มธาตุสังกะสีและธาตุอื่นๆ ที่จำเป็นในอาหารทางหลอดเลือดด้วย
เป็นเรื่องค่อนข้างยากที่จะตัดสินว่าคุณขาดธาตุสังกะสีหรือไม่ เพราะมันมีปัจจัยหลายชนิดที่เกี่ยวข้อง
ปริมาณสังกะสีในอาหารต่างชนิดหรือต่างแหล่งมีความแตกต่าง อย่างมาก โดยทั่วไปสังกะสีมีในเนื้อสัตว์ แต่ถ้าสัตว์นั้นเลี้ยงดูในฟาร์ม ซึ่งให้อาหารขาดธาตุสังกะสี เนื้อสัตว์อาจมีปริมาณสังกะสีตํ่าไปด้วย นอกจากนี้ความสามารถในการดูดซึมแร่ธาตุตัวนี้ในแต่ละคนยังแตกต่าง กันไป คนสูงอายุมักดูดซึมสังกะสีได้น้อย และกลายเป็นสาเหตุของการ ขาดแร่ธาตุในที่สุด
นักมังสวิรัติอาจได้รับสังกะสีต่อวันเพียงครึ่งเดียวของปริมาณ มาตรฐานที่กำหนด (RDA)
อาหารไฟเบอร์ อาหารที่มีธาตุเหล็กและแคลเซียมก็มีส่วนลดการดูดซึมสังกะสีได้เช่นกัน
จึงอาจให้ข้อสังเกตเป็นแนวทางได้ว่า คนขาดสังกะสีมักจะ
-รับประทานอาหารน้อย จำกัดอาหาร ลดความอ้วน
-มังสวิรัติ หรือเจเขี่ย คือเขี่ยเนื้อทิ้ง
-รับประทานไฟเบอร์เพื่อลดความอ้วน หรือแก้ท้องผูก
-อายุเกินห้าสิบปี
แหล่งสังกะสีในอาหาร
อาหารในชีวิตประจำวันที่มีแร่ธาตุสังกะสีในปริมาณมากพอควรได้แก่ ข้าวซ้อมมือ อาหารที่มีส่วนผสมของยีสต์ เช่น ข้าวหมากหรือขนมปัง อาหารทะเล เนื้อสัตว์ เป็นแหล่งสังกะสีที่ดีเพราะดูดซึมง่ายกว่าพวกพืชผัก
มีหลักฐานพบว่าอาหารจำพวกเนื้อเมื่อถูกย่อยเป็นกรดอะมิโนจะมี ส่วนช่วยให้ร่างกายดูดซึมสังกะสีได้ดีขึ้น
อย่างไรก็ตามผู้ที่มีอาการผมร่วงศีรษะล้านและรับประทานวิตามิน เสริมชนิดเม็ดอยู่แล้ว ควรอ่านฉลากดูว่า วิตามินที่ท่านใช้อยู่ประจำ มีแร่ธาตุสังกะสี หรือ Zinc หรือ Zn เจือปนอยู่หรือไม่ ปริมาณเท่าใด
ปริมาณที่แนะนำสำหรับการบริโภคประจำวัน คือ สำหรับผู้ชาย 15มิลลิกรัม ผู้หญิง 12 มิลลิกรัม ทารก 3 มิลลิกรัม เด็ก 1-10 ปี 10 มิลลิกรัม หญิงมีครรภ์ 15 มิลลิกรัม
กรณีที่ท่านเลือกรับประทานวิตามินเกลือแร่ชนิดเม็ด ขอแนะนำให้ เลือกสูตรที่มีส่วนผสมของสังกะสี ทองแดง และซีลีเนียมอยู่พร้อมหน้ากัน เพื่อช่วยเสริมประสิทธิภาพ อัตราส่วนของสังกะสีต่อทองแดงควรเป็น 10 : 1 เช่น ถ้ามีสังกะสี 15 มิลลิกรัม ก็ควรมีทองแดงผสมในสูตร 1.5 มิลลิกรัมด้วย
ในเมืองไทยมีผลิตภัณฑ์เสริมสังกะสีวางจำหน่ายหลายยี่ห้อ เลือก ให้เหมาะกับเงินในกระเป๋า โฆษณามากก็แพงมากขึ้นเป็นเงาตามตัว
ที่มา:เภสัชกรสรจักร์  ศิริบริรักษ์

แบบผมสวยอื่น ๆ: